‘Ik had geen zin meer om te doen wat de arts en de fysiotherapeut vonden dat ik moest doen, ik wilde gewoon normáál zijn, dan maar wat meer pijn. Soms moeten hulpverleners het vertragen verdragen.’ Een duidelijke boodschap van een van de sprekers op het congres en de boekpresentatie Opgroeien met gemis, georganiseerd door expertisecentrum Omgaan met verlies afgelopen vrijdag 9 oktober.
Een dag vol met sprekers en muziek over rouw, opgroeien met gemis en alles wat daarbij komt kijken: Wat vertel je aan kinderen en jongeren als een ouder of een broertje of zusje ongeneeslijk ziek is of overleden door suïcide?, welke rol kunnen zij hebben op de uitvaart?, wat is belangrijk dat ze weten?, hoe ga je als school hiermee om?, en wat heb je zelf nodig als ouder(s), omgeving en hulpverlening om dit gesprek aan te gaan?
Hét antwoord op al deze en verdere vragen die deze dag naar voren kwamen is er niet. Wat wel duidelijk werd, is dat het bewust zijn van je eigen ongemak en oordeel en dat van anderen belangrijk is. Dat geldt ook voor het dragen van de rouwsensitieve bril: vragen wat je voor de ander kan betekenen, luisteren, erkennen, de ander zien, blijven vragen, afstemmen en je bewust zijn dat de rugzak van rouw en gemis altijd met je meegaat, waar en hoe oud je ook bent. Vooral dit laatste wordt nog wel eens vergeten als kinderen en jongeren ouder worden, want het is toch al lang geleden?! Nee, verlies blijft altijd bij je, de ruimte om het verlies kan groter worden en het verlies misschien minder stekelig, maar het blijft altijd bij je.
Na deze mooie en intense dag ga ik mijn eigen ongemak en oordeel nog eens onderzoeken, zorgen dat mijn rouwsensitieve bril opgepoetst wordt en ja, ik ga zeker het vertragen verdragen.